Gastcolumn Karin van den Broeke

‘Hoe komen we armoede op het spoor?’ is een vraag die bij Kerk in Actie regelmatig binnenkomt, gesteld door trouwe kerkelijke medewerkers in het land. Kerk in Actie is de goede doelen organisatie van de Protestantse Kerk in Nederland. Voor mij als predikant en leidinggevende van Kerk in Actie is het zien van tijdelijke en structurele armoede nooit ver weg. Samenwerking bij armoedebestrijding is welkom en het zou mooi zijn om de samenwerking met SUN Nederland en de SUN-noodhulpbureaus verder uit te bouwen!

Openlijk gesprek over armoede en rijkdom

Diverse malen werkte ik als gemeentepredikant in dorpse contexten. Ik zag en zie ook in mijn huidige functie wat het hebben van (on)voldoende middelen met mensen doet. ‘Als mensen het bezoek aan de kapper steeds langer uitstellen, dan moet je je ogen openhouden,’ vertelde een vrouw die al jaren kerkelijk bezoekwerk deed me toen ik beginnend predikant was. Geld krijg je, als je het eigenlijk nauwelijks meer nodig hebt, meldde in diezelfde gemeente een actieve kerkbestuurder, van wie de kinderen het huis inmiddels verlaten hadden. Ik ben trots op de kerk als het gesprek openlijk over geld kan gaan, over armoede en over rijkdom. Maar het meest gelukkig word ik als de kerk een plek is waar mensen zo met elkaar omgaan, dat de gemeenschap als een vangnet functioneert. Soms zie ik handelingsverlegenheid bij mensen die de brug wel willen slaan naar anderen, maar niet goed zien hoe dat moet. Handreikingen doen voor hoe je lokaal het gesprek aan kunt gaan is daarom een zinvolle en mooie taak vanuit Kerk in Actie als landelijke organisatie.

Niet iedereen heeft een vangnet meegekregen

Ik werkte een aantal jaren als studentenpredikant in Leiden. Voor veel studenten is het onderwerp ‘budget’ iets wat dagelijks een rol speelt. Het verschilt van student tot student hoe vragen over ‘geld’ keuzestress voor de langere termijn opleveren. Wie van huis uit een stevig vangnet heeft, leeft vaak vanuit het vertrouwen dat het financieel op de langere termijn wel goed zal komen. Wie een minder stabiele basis heeft (financieel en/of sociaal) is vaak veel vatbaarder door druk die zich voordoet.

Vangnet zowel financieel als emotioneel

Kerk in Actie zet zich in voor armoedebestrijding. Een belangrijk aspect daarin is dat lokale kerkelijke gemeenten ondersteund worden om een vangnet te bieden in hun eigen omgeving. Gewoonweg oefenen om over geld te praten is al heel wat. Taboes opruimen. Erkennen dat het uitmaakt of je even in de penarie zit, of dat je structurele armoede van generatie op generatie overgeërfd hebt gekregen. Een financiële bijdrage is vaak niet de enige oplossing voor mensen. Gesprekken en erkenning doen er minstens zozeer toe. Tegelijkertijd speelt geld wel degelijk een rol.

Samen een vangnet bieden

Wat is het mooi dat noodhulpbureaus aangesloten bij Stichting Urgente Noden Nederland juist de financiële middelen ter beschikking willen stellen. Voor wie plotseling in de problemen komt, als middel om te voorkomen dat een urgent probleem grote en langdurige gevolgen krijgt. Voor wie structureel met tekorten kampt en ineens een tegenvaller heeft, is een gift of renteloze lening het middel om mensen basaal mee te kunnen laten draaien in de samenleving.

Samenwerking verder uitbouwen

Her en der in het land lukt het om kerkelijke gemeenschappen en SUN-noodhulpbureaus samen op te laten trekken. Ieder met een eigen rol, maar met oog voor elkaar en met doorverwijzing naar elkaar. Kerken collecteren bijvoorbeeld voor het giftenbudget en in verschillende SUN-besturen hebben representanten van de kerk ook een zetel. Zo zorgen we er samen voor dat uiteindelijk ieder mens tot zijn recht kan komen. Die samenwerking kunnen we de komende jaren verder uitbouwen. Bijvoorbeeld als er kerken zijn die graag mede het initiatief willen nemen om een SUN-noodhulpbureau op te richten of door het onderwerp samen te agenderen. Daar kijken we over en weer naar uit. Geen mens verdient het om gekneveld te zijn door geldzorgen. Gezamenlijk doen we graag wat we kunnen om het land goed te laten zijn voor een ieder die er woont.

Karin van den Broeke

Leidinggevende Kerk in Actie bij Protestantse Kerk in Nederland (PKN)
Predikant en onder meer voorzitter geweest van het landelijk bestuur van PKN
Lid van het Dagelijks Bestuur van de Wereldraad van Kerken     

SUN-noodhulp is onafhankelijk van leeftijd, geloof, levenswijze en (politieke) achtergrond. Wel wil SUN Nederland graag de visie op noodhulp vanuit diverse invalshoeken belichten door gastcolumnisten aan het woord te laten