“Mondzorgcrisis vraagt om structurele oplossing, Tweede Kamer aan zet”

Maak mondzorg toegankelijk voor financieel kwetsbare mensen. Deze dringende oproep doen Stichting Urgente Noden Nederland, Stichting ANDERS, Dokters van de Wereld, de VUNN en de KNMT aan de Tweede Kamer in aanloop naar het commissiedebat (Eerstelijnszorg) op 1 april aanstaande. De realiteit die wij dagelijks zien is onmiskenbaar: mensen leven met blijvende pijn, ontstekingen, afgebroken tanden en in een sociaal isolement, uitsluitend omdat ze de tandarts niet kunnen betalen. Een derde van de mensen in Nederland met een laag inkomen geeft aan dat ze een bezoek aan de tandarts hebben vermeden of uitgesteld om financiële redenen blijkt uit cijfers van het CBS.

De nood is nu al enorm: meer dan 1 miljoen euro per jaar aan noodgeld

Noodhulpbureaus in Nederland geven momenteel meer dan één miljoen euro per jaar uit aan acute mondzorg voor mensen met pijn en ernstige gebitsproblemen. Terwijl deze noodhulp bedoeld is voor incidentele uitzonderingen, niet voor structurele zorgtekorten. Op de Landelijke Tandartsdag in 2025, waar 82 tandartspraktijken op één dag de deuren belangeloos openden om mensen met ernstige klachten te helpen, werden 1.000 mensen aan hun gebit geholpen (het aantal mensen dat zich had aangemeld lag vele malen hoger). De organiserende organisaties signaleren dat deze gevallen slechts het topje van de ijsberg zijn. De vraag naar noodhulp groeit ieder jaar en de casuïstiek wordt steeds schrijnender.

Met de huidige plannen vallen veel mensen tussen wal en schip

Aan de Tweede Kamer ligt op 1 april 2026 een pakket voor met opties om mondzorgmijding door financiële problemen te verminderen. In de Kamerbrief financiële toegankelijkheid mondzorg van 10 december 2025 worden drie mogelijke maatregelen genoemd: een landelijke regeling voor mondzorgkosten, een uniforme aanvullende verzekering of een nieuwe gemeentepolis met mondzorg. Daarnaast wordt het instellen van een landelijk noodfonds als extra optie genoemd. Volgens de organisaties is een landelijke en structurele aanpak met meerdere maatregelen dringend nodig. Nu zijn mensen met ernstige gebitsproblemen afhankelijk van versnipperde lokale regelingen en noodhulp die nooit bedoeld was voor structurele zorgtekorten.

Oproep aan de politiek: kom in actie!

Mondzorg moet voor iedereen toegankelijk zijn en mag niet afhankelijk zijn van waar je woont of de inzet van private noodhulp. Mensen met ernstige gebitsklachten moeten we nu kunnen helpen terwijl een structurele oplossing wordt uitgewerkt om een einde te maken aan de problemen in de mondzorg. Daarom pleiten de organisaties voor de volgende maatregelen:

• Een landelijk noodfonds voor mensen met ernstige achterstallige mondzorg.
• Een betaalbare landelijke regeling voor noodzakelijke mondzorg voor financieel kwetsbare mensen.
• Tijdelijke financiering van noodhulpinitiatieven gericht op mondzorg, zolang de twee bovenstaande voorzieningen nog niet gerealiseerd zijn.

Nathalie Boerebach namens de organisaties: ”Niets doen is geen optie. Met kleine maatregelen wordt het probleem niet veranderd en blijven we geld weggooien in een systeem dat niet werkt. Gevolg is dat steeds meer mensen terecht komen bij een vangnet wat daar niet voor bedoeld is. Dat is onbetaalbaar en niet houdbaar.”